Kada se na arterijama koje hrane srce (koronarne arterije) razviju suženja koja nastaju kao posledica nagomilavanja masti duž zida krvnog suda, dolazi do smanjenja protoka krvi u određeno područje srca. Nedovoljan dotok krvi u određeno područje srca doprinosi da taj deo srca pati (ishemija), a to se manifestuje pojavom simptoma u vidu bola, stezanja ili pečenja u grudima.

Stentovi: kada, kome, koji?

Ukoliko se bolest ne tretira na vreme može doći do zapušenja krvnog suda i razvoja srčanog udara odnoso infarkta, odumiranja dela srčanog mišića.

Kako lečiti bolest krvnih sudova srca?

Ukoliko vaš lekar na osnovu pregleda i nekih dodatnih dijagnostičkih procedura posumnja da imate bolest krvnih sudova srca, predložiće da se uradi snimanje krvnih sudova srca ili koronarografija.

Šta je snimanje krvnih sudova srca (koronarografija)?

Koronarografija je procedura koja se izvodi u kateterizacionoj sali u lokalnoj anesteziji, preko arterija iz podlaktice ili prepone (najčešće desne strane) plasira se kateter do krvnih sudova srca, a zatim uz pomoć rentgenskih zraka se vrši snimanje. Nalaz koronarografije se odmah analizira od strane lekara u kateterizacionoj sali.

Kakav može biti nalaz koronarografije?

Nalaz može biti potpuno uredan, odnosno krvni sudovi su u potpunosti prohodni bez suženja ili ta suženja mogu biti neznačajna tj. protok krvi kroz arterije nije narušen. Takođe nalaz može biti i takav da se nađu značajna suženja na krvnim sudovima srca koja narušavaju protok krvi (koronarna bolest).

Šta će se uraditi ukoliko se otkrije koronarna bolest?

Ukoliko se na koronarografiji nađu značajna suženja na krvnim sudovima srca u zavisnosti od njihove rasporostranjenosti i težine bolesti može se tretirati ugradnjom stentova ili pak, u težim slučajevima hirurškom revaskularizacijom.

stent

Šta su stentovi i čemu služe?

Stentovi su zapravo male metalne cevčice koje imaju mrežastu strukturu, služe u razbijanju suženja krvnih sudova i očvršćavanju zida krvnog suda omogućavajući tako bolji protok krvi kroz krvni sud.
Kako se stentovi koriste?

Ukoliko je nalaz koronarografije takav da su otkrivena značajna suženja koja su pogodna za tretiranje stentom, intervencija se nastavlja i u krvne sudove srca se plasira manji kateter na kome se nalazi neraširen balon sa stentom na njemu. Kada se balon sa stentom pozicionira u predeo gde se nalazi značajno suženje krvnog suda, balon se duva na veliki pritisak i utiska stent u zid krvnog suda. Prilikom toga razbija se suženje, a stent svojom strukturom osigurava krvni sud da se prilikom toga ne zapuši, ali i da smanji mogućnost za kasnije ponovno stvaranje suženja (sl 1.).

Kakve vrste stentova postoje?

Postoje stentovi koji su čisto metalni (BMS ili bare metal stent), takođe postoje stentovi koji na metalnoj osnovi imaju i lek koji se oslobađa u određenom vremenskom periodu nakon ugradnje stenta (drug eluting stent ili DES). Zajedničko za ove dve vrste je da nakon ugradnje u krvni sud metalna osnova u njemu ostaje za stalno. Postoji i novija generacija stentova čija osnova nije metalna, što omogućava da se stent tokom određenog vremenskog perioda razgradi i u potpunosti nestane (biovascular scaffold ili BVS).

Odluku o tome koji će stent biti ugrađen zavisi od rasprostranjenosti i težine suženja krvnih sudova, a indikaciju postavlja lekar koji vrši intervenciju.
Da li je posle ugradnje stenta neophodno uzimati neke lekove?

Jeste, lekove je neophodno uzimati. Stent je ipak strano telo koje se nalazi u krvnom sudu i da bi se smanjila mogućnost da se on zapuši nephodno je uzimati lekove.

Od lekova se propisuje Aspirin, koji je nephodno uzimati doživotno nakon ugradnje stenta, a uz aspirin se u određenom periodu uzima još jedan lek koji se naziva Clopidogrel, Prasugrel ili Ticagrelor.
Dužina uzimanja Clopidogrela, Prasugrela ili Ticagrelora može biti i do 12 meseci nakon ugradnje stenta, retko i duže, o tome odlučuje lekar.

Bitno je naglasiti da je terapiju lekovima neophodno uzimati svaki dan, jer u slučaju da se jedan od lekova ne popije, značajno se povećava rizik da se stent iznenada zapuši.

ilustracija stent